Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet bayrağı hakkında

bayraq

Bayrak – bir ülkeyi, bir topluluğu, bir örgütü, bir kurum veya kuruluşu simgeleyen, genelde kumaştan yapılan devlet sembolü olup, savaşlar, devrimler, gösteriler sırasında önde, insanların başı üzerinde taşınan, çeşitli resmi kurumların binalarının önünde direğe asılan ve bu örgütü temsil eden, vatan uğrunda şehit olanların mezarları üzerine asılan devletin simgesel nesnesidir. Bayrağın üzerindeki her renk ve sembol özel bir anlam taşır.

Azerbaycan Cumhuriyeti’nin devlet nesnelerinden, devletçilik simgelerinden biri onun Milli Bayrağı – yani devlet bayrağıdır. Azerbaycan Cumhuriyeti devlet bayrağı Azerbaycan Devleti’nin egemenliğinin simgesidir.

Üç renkli bayrağın sembolleri

Azerbaycan Cumhuriyeti’nin devlet bayrağı eşit üç yatay şeritten oluşmuştur.  Üst şerit gök mavisi renginde,   orta şerit kırmızı, alt bölümdeki şerit ise yeşil renktedir. Bayrağın her iki yüzünde, kırmızı zemin üzerinde,   beyaz renkte sağa bakan bir hilal ve sekiz kollu bir yıldız   bulunmaktadır.  Bayrağın eninin boyuna oranı 1:2 ‘dir.

Bayraktaki gök mavisi renk Azerbaycan halkının Türk kökenli olduğunu vurgular, mavi renk Türkçülük düşüncesiyle ilgilidir. Türklerin gök rengine ağırlık vermesi ile ilgili çeşitli açıklamalar da mevcuttur. Ortaçağ’da Müslüman olan, Türkçe konuşan halkların yaşadığı bölgelerde sayısız eski anıt da yapılmış ve bu yapıların çoğu gök mavisi renginde olmuştur. Bu bakımdan gök mavisi, sembolik bir anlam taşır. Gök mavisi 13. yüzyılda İlhanlılar döneminin azametini, onların zafer seferlerini yansıtır.

Kırmızı renk – uygarlığı temsil ederek modern bir toplum kurmak, demokrasiyi geliştirmek, kısacası çağdaşlaşmayı, gelişmeye olan eğilimi belirtir. 18. yüzyılın sonlarında Fransız Burjuva Devrimi’nden sonra kapitalizmin gelişmesi anlamında Avrupa ülkelerinde büyük gelişmeler meydana gelmiştir. Aynı dönemde işçi sınıfının kapitalist sisteme karşı mücadelesi başlamıştır. Bu yıllarda kırmızı renk Avrupa’nın simgesine dönüşür.

Yeşil renk – İslam uygarlığına, İslam dinine aidiyeti belirtir. Azerbaycan bayrağının üç rengi: Türk milli kültürünün, Müslüman uygarlığının ve modern Avrupa demokratik esaslarının simgesidir.

Kırmızı zemin üzerinde bir hilal ve sekiz köşeli bir yıldızın tasviri bulunmaktadır. Tarihçilere göre, Halk Cumhuriyeti tarafından üç renkli bayrak devlet bayrağı olarak kabul edildiğinde, renklerin neyi ifade ettiği açıklansa da hilal ve sekiz kollu yıldızın anlamları açıklanmamıştır. Bayrağın üzerindeki hilal ve sekiz kollu yıldızın anlamları konusunda çeşitli görüşler bulunmaktadır.

Sekiz kollu yıldız ve hilalin açıklaması

Hilal bir zamanlar Bizans İmparatorluğu’nun başkenti Konstantinopol’un arması olmuştur. Türkler 1453 yılında bu şehri aldıktan sonra bu arma Osmanlı İmparatorluğu tarafından İslam dininin bir simgesi olarak kabul edilmiş ve bu simge Müslüman olan başka halklara da geçmiştir. Bayrağın üzerindeki hilal Türk halklarının sembolüdür. Sekiz kollu yıldızın anlamına gelince bu, “Azerbaycan” kelimesinin eski alfabede yazılışıyla ilintilidir.   Öyle ki, eski alfabede “Azerbaycan” kelimesi sekiz harfle yazılır. Diğer bir görüşe göre tarihte sekiz kollu yıldızın anlamı şöyle açıklanmaktadır: Türkçülük, İslam, Çağdaşlık, Devletçilik, Demokratiklik, Eşitlik, Azerbaycanlılık ve Uygarlık.

Azerbaycan bayrağındaki yıldıza dair diğer bir düşünce de Azerbaycan mimarisinde de yaygın olarak kullanılan sekiz kollu yıldızın sekiz Türk halkının simgesi olmasıdır.

Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet gerbi hakkında

gerb

Azerbaycan cumhuriyeti devlet armasi

Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Arması Azerbaycan devletinin bağımsızlık simgesidir. Devlet arması meşe ağacı dallarından ve başaklardan  oluşan kavis üzerinde bulunan   doğuya özgü kalkanın  tasvirinden oluşmaktadır.  Kalkanın üstünde Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet bayrağının renkleri fonunda sekiz kollu yıldız, yıldızın merkezinde ise alev tasviri vardır.

Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet armasının renkli tasvirinde yıldız beyaz, alev kırmızı, meşe dalları yeşil, başaklar ise sarı renktedir. Kalkanın ve yıldızın kenarları, ayrıca kalkanın düğmeleri ve meşeağacının kozaları altın sarısıdır.

Devlet armasindaki sembollerin anlam ve işlevleri

Dünyada heraldik sanatında devlet armalarının kalkan üzerine yerleştirilmesinin yaygın olması, bu sembolik tasvirin zengin bir geçmişe sahip olduğunun göstergesidir. Dünya halkları bin yıllar boyunca kalkanı bir savunma aracı olarak, ayrıca  milli sembollerin teşhiri amacıyla kullanmıştır.   Doğu halklarında milli savaş aletlerinden biri olan kalkan, kahramanlığın sembolü olarak bilinmektedir. Batıdakilerden farklı olarak, doğudaki kalkanlar daire biçimindedir. Devlet armasının bu kalkan üzerinde tasvir edilmesi Azerbaycan’ın bir doğu devleti olduğunu göstermekte, Azerbaycanlıların da   Doğu uygarlığına mensup olduğunu bildirmektedir. Kalkanın içerisindeki dairesel mavi, kırmızı ve yeşil renkler Azerbaycan bayrağında belirtilen Türklüğü, Çağdaşlığı ve İslamı simgeler.

Kalkanın ortasında bulunan sekiz kollu yıldız güneşin simgesidir. Güneş (ayrıca, Ay) dünya heraldik sanatında “ebedi, sürekli, sonsuz yaşam” anlamına gelir. Güneş sembolünün beyaz renkle temsil edilmesi ise “huzur, barış ve  barışseverlik” anlamlarını ifade eder.

Güneş’in merkezindeki alev tasviri “Odlar Yurdu”   Azerbaycan’ı temsil

eder. Genellikle alev, arma sanatında   gelişme, kalkınma simgesi sayılır. Bu simgede eski Azerbaycanlılarda  var olan  ateşe tapma (ateşperestlik), ayrıca oda -övgüyle ilgili ulusal (“Nevruz” bayramında ateşe  yaklaşım) gelenekler dikkate alınmıştır.

Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Marşı

Azerbaycan, Azerbaycan!

Ey kahraman evladı, şanlı vatanın!

Senin için can vermeye hepimiz hazırız!

Senin için kan dökmeye hepimiz kadiriz!

Üç renkli bayrağınla mesut yaşa!

Binlerce can kurban oldu,

Sinen harbe meydan oldu!

Hakkından geçen asker,

Herkes bir kahraman oldu!

Sen olursun gülistan,

Sana her an can kurban!

Sana bin bir muhabbet

Sinemde tutmuş mekân!

Namusunu korumaya,

Bayrağını yükseltmeye,

Tüm gençler hazırdır!

Şanlı Vatan, şanlı Vatan!

Azerbaycan, Azerbaycan!

 

Marşın Sözleri: Ahmet Cevad’a aittir

Bestesi: Üzeyir Hacıbeyov’a aittir